Bệnh đái tháo đường đang gia tăng rất nhanh tại nước ta. Trong 10 năm, tỷ lệ mắc tăng 200% - trong khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dự báo trên thế giới chỉ tăng 54% trong 20 năm. Lứa tuổi mắc ngày càng trẻ hóa, trước kia, người bệnh chủ yếu ở lứa tuổi 40 - 45, nay các bác sĩ điều trị cho cả trẻ 11 - 12 tuổi trở lên, và có cả những tỉnh miền núi.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên đã đưa ra thông tin cảnh báo trên trong buổi họp báo chiều 4/11 của Bộ Y tế về các hoạt động nhân Ngày phòng chống bệnh đái tháo đường thế giới 2014 (14/11).
Ông Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương cũng nhấn mạnh, bệnh đái tháo đường tuýp 2 được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng” do bệnh âm thầm tiến triển trong cơ thể con người. Vì vậy, có một số lượng không nhỏ người chỉ có thể phát hiện ra mình bị bệnh khi đã có biến chứng như giảm thị lực do đục thủy tinh thể, bệnh lý võng mạc, biến chứng thận, biến chứng tim mạch… Do đó, việc người bệnh phát hiện muộn sẽ gây thêm những tốn kém cho công tác điều trị bệnh cũng như ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng cuộc sống.
Khi bệnh đái tháo đường diễn tiến nhanh hoặc khi bệnh nhân được phát hiện muộn, trẻ sẽ trở nên mệt mỏi, kiệt sức. Nồng độ glucos và xêton trong máu tăng lên rất cao, tình trạng mất nước nặng xuất hiện, trẻ sẽ hôn mê. Giai đoạn phát bệnh có thể cực kỳ nhanh chóng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các dấu hiệu và triệu chứng thường khó nhận biết ở trẻ lớn tuổi hơn.
Thông thường, người mắc đái tháo đường tuyp 2 ngoài dùng thuốc còn phải tuân theo một chế độ ăn kiêng cực kỳ nghiêm ngặt. Nhưng với trẻ, nhất là những trẻ đang độ tuổi phát triển, không thể bắt trẻ kiêng khem quá mức. Hơn thế nữa, với trẻ, việc tạo lập một ý thức về bệnh không dễ.
Bên cạnh đó, việc điều trị bệnh đái tháo đường không đúng sẽ gây ra những biến chứng nhất định, trong đó có hạ đường huyết. Do não trẻ em cần được cung cấp đường hằng định, nên khi hạ đường huyết sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến não, làm giảm sự phát triển của não. Kết quả làm giảm trí thông minh và giảm thị lực nếu tình trạng hạ đường huyết kéo dài hoặc xảy ra thường xuyên.
 |
| Ngày càng có nhiều trẻ em mắc bệnh đái tháo đường. Ảnh: TL |
Bệnh có thể phòng
Nhiều nghiên cứu cho thấy, tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày và giảm 5-10% trọng lượng cơ thể có tác dụng tốt hơn trong việc sử dụng thuốc điều trị bệnh đái tháo đường tuyp 2.
Cha mẹ phải quan tâm hướng dẫn con mình nên ăn những thức ăn lành mạnh và tốt cho sức khỏe. Bên cạnh đó, phụ huynh cần lưu ý đặc biệt về thông tin dinh dưỡng gắn trên các sản phẩm ăn được. Đây là lời khuyên hữu ích từ chính các nhà dinh dưỡng học về việc làm thế nào để phát hiện các chất béo có hại trong các loại thức ăn.
Khi trẻ đã mắc bệnh, với trẻ bị đái tháo đường typ 1, trong chế độ ăn uống hằng ngày vẫn như bình thường, chỉ cần hạn chế cho trẻ ăn đồ ngọt, tinh bột và mỡ động vật. Với trẻ mắc bệnh đái tháo đường typ 2 thì năng lượng, tinh bột trẻ ăn hằng ngày cần được tính toán chặt chẽ hơn. Nên cho trẻ ăn thành nhiều bữa trong ngày vì ăn quá nhiều trong một bữa sẽ làm cho đường huyết tăng cao; đồng thời cần thường xuyên kiểm tra nồng độ đường trong máu của trẻ để có giải pháp thích hợp.
Các thực phẩm như ngô, khoai sọ, các loại rau xanh như bắp cải, rau cần, rau muống, trái cây chín ít ngọt như thanh long, bưởi, cam, táo ta, lê, mận nên bổ sung hằng ngày để cung cấp vitamin và chất khoáng cho cơ thể trẻ. Bên cạnh đó, việc vận động cơ thể, tập thể dục, cũng đóng vai trò hết sức quan trọng, nhất là trẻ béo phì.